خرید فالوور اینستاگرام خرید لایک اینستاگرام قالب صحیفه
خانه / نگرش و مهارت مادری / نگاه دار سر رشته تا نگه دارد …

نگاه دار سر رشته تا نگه دارد …

با مادر شدن، تحول بزرگی در زندگی یک زن رخ می دهد. این تحول همه برنامه های روزمره و نظم زندگی او را دچار دگرگونی می کند و گاهی زمانی نسبتا طولانی به طول می انجامد تا مادر خود را با قواعد جدید زندگی اش تطبیق بدهد و بتواند به برنامه ای برسد که سیال بودن و نظم را همزمان در خود جای داده باشد. به هم ریختن برنامه­های معنوی، نیافتن فرصت برای انجام اعمال عبادی و قادر نبودن بر استمرار عباداتی که زمان و جایگاه خود را در زندگی پیشین فرد داشته اند، یکی از دلمشغولی های تازه مادرهاست. اگر چه مادری خود، جایگاه ویژه ای در آموزه های دینی ما دارد و تعابیر درخشانی برای مراحل مختلفی که یک زن از ابتدای بارداری تا زایمان و شیردهی و فرزندپروری طی می کند، در متون دینی ما آمده است؛ اما در عین حال، هر انسانی در هر برهه ای از زندگی، نیازمند آن است که با تمسک به عبادات و مناسک دینی، اتصال معنوی خود را با خالق هستی حفظ کند و نگذارد که کفگیر معنویتش به ته دیگ بخورد. به جا آوردن عبادات، کمک می کند تا ذخیره معنوی مادر فروکش نکند و سایر اعمال و برنامه های روزانه او نیز رنگ و بوی متعالی تری به خود بگیرد.

 

به استقبال تغییر

پذیرش تغییر اساسی در برنامه­های زندگی، یکی از مقدمات پیدا کردن جایگاه جدید امور عبادی در زندگی مادر است. فرد باید بپذیرد که شرایط زندگی او عوض شده است: برنامه خواب، مشغله­های روزانه، وضعیت سلامت جسمانی، شرایط روحی و روانی، نوع تغذیه، همه و همه تاحد زیادی متحول شده­اند. بدین ترتیب تغییر در وضعیت، نیازمند تغییر در برنامه­ است و نمی­توان به جنگ شرایط موجود رفت و فرصت­ها را در حسرت و آرزوی روزهای پیشین، از دست داد. زمانی­که ما خود به استقبال شرایط جدید می­رویم، تطبیق یافتن با آن برایمان آسان­تر می­شود. یادتان باشد که عذاب وجدانی که همراه با حرکت برای بهبود اوضاع نباشد، هیچ فایده­ای به همراه ندارد. اگر قاعده لایکلف الله نفسا الا وسعها را در کنار قاعده سعی و جهاد بگذاریم، به نقطه تعادل صحیحی می رسیم. اگر چند وقتی شرایط ما بقدری دشوار است که به جا آوردن نمازهای یومیه نیز پیش چشم­مان تکلیف فوق طاقت می­نماید، حسرت تعقیبات و نافله­ها را نخوریم و از فرصت­های کوچکی که داریم، بهره­مند شویم، حتی اگر آن فرصت چند دقیقه پیش از خواب شبانه فراهم شود و بهره ما از آن بقدر قرایت یک دور تسبیح حضرت زهرا (س) باشد. رفته رفته با گذر زمان، احاطه مادر به وضعیت جدیدش بیشتر می­شود و می­تواند با شناخت بهتری که نسبت به امکانات زمانی خود پیدا می­کند، به برنامه­ریزی جدیدی برای اوقات شبانه­روزش دست یابد. برنامه­ای که هم باید بسیار منعطف و سیال باشد، هم به خوبی از امکانات موجود استفاده کند.

 

خط را نگه دار!

یک دستورالعمل اصلی که می­تواند چراغی در ذهن نومادران برای طی مسیر عبادی­شان روشن کند، این است که تلاش کنید تا خط اعمال عبادی که سال­ها بر آنها مداومت داشته­اید و به نوعی برای شما ملکه شده­اند، نشکند. در تاکیدات دینی، توصیه به عبادت کوچک مستمر وجود دارد. عادات عبادی ما، بعضا ریشه در کودکی یا نوجوانی ما دارند. گاهی فرد سال­ها تلاش می­کند اما موفق به تثبیت یک رفتار عبادی در خود نمی­شود. پس تلاش برای حفظ این رویه­ها، جایگاه ویژه­ای دارد. می­توان تخفیف­هایی در انجام اعمال قایل شد، اما به­کلی آنها را حذف نکرد. برای مثال اگر فردی هر شب دو صفحه قرآن قرایت می­کرده، اکنون می­تواند به علت تنگی وقت این دو صفحه را به دو آیه کاهش دهد. یا اگر پیش از نماز اذان و اقامه می­گفته، اکنون فقط اقامه را بگوید. در هنگام عجله، قنوت نماز را کامل حذف نکند بلکه به فرستادن یک صلوات در قنوت اکتفا کند. مادری که تا پیش از این پس از نماز صبح زیارت عاشورا می­خوانده، حال در زمان­های خستگی و کمبود خواب، می­تواند سلامی کوتاه به حضرت سیدالشهدا را جایگزین زیارت کامل کند. گاهی ممکن است انجام برخی اعمال حتی به خلاصه­ترین صورت نیز، در توان فرد نباشد. در این موارد اهمیت مرور و بررسی گاه به گاه بیشتر به چشم می­آید. هر چند وقت یک بار، مثلا هر چهل روز یا شش ماه یا هر زمان که تغییری در برنامه­های زندگی به وجود آمد و شرایط سهل­تر شد و یا در موقعیت­های تذکرآور همچون مجلس روضه، می­توانیم نگاهی دوباره به فرصت­ها و برنامه­هایمان داشته باشیم و اگر عملی را موقتا حذف کرده بودیم، اکنون آن را دوباره احیا کنیم.

 

چند پیشنهاد ساده

برنامه­­ریزی هر مادر، کاملا وابسته به روحیات او و اقتضائات شرایط اوست. با این حال شما می­توانید برخی از پیشنهادات زیر را که با شرایطتان مطابقت دارد، در برنامه عبادی­تان عملی کنید: اکثر افراد مایلند عبادت را در خلوت، سکوت و باتمرکز انجام دهند. خوب است در طول شبانه روز، دقایقی را پیدا کنید که معمولا در آن لحظات، آرامش حکمفرماست و این امکان برای شما فراهم است که در کنج دنج مادری­تان، اندکی با خدای خود خلوت کنید. این زمان که انرژی معنوی سایر اوقات شما را فراهم می­کند، می­تواند آخر شب پیش از موعد خواب شما، یا ابتدای صبح باشد، یا چند دقیقه­ای در نیمه شب یا هر زمان دیگری که شما مناسب بدانید. البته در کنار عبادت در خلوت، خوب است بخشی از کارهای عبادی را نیز در برابر فرزندان و حتی با مشارکت آنها انجام دهید. انجام علنی عبادات، هم جنبه اموزشی برای فرزندان دارد، هم اثر معنوی خوبی بر آنان می­گذارد. خواندن برخی دعاها و اذکار در حین شیردهی، یکی از خرده تجربه­های مادرانه است. می­توانید فهرستی در ذهن­تان داشته باشید و هر روز در زمان­های شیردهی، یک دور اجزای آن فهرست را قرائت کنید، برای مثال: آیت الکرسی، چهار قل، دعای فرج، فاتحه برای اموات، صلوات، استغفار، لعن و سلام زیارت عاشورا، صلوات خاصه امام رضا (ع) و … . در هنگام انجام کارهای خانه، سوره­های کوچکی را که حفظ هستید، برای خودتان زمزمه کنید. در حین بازی با فرزندان، برخی اذکار و سوره­ها را با لحن کودکانه بخوانید. مثلا کودکان از آوای این شعر استقبال می­کنند: «حسبی ربی جل الله/ ما فی قلبی الا الله/ لااله الا الله/ لا اله الا الله». این شعر حتی می­تواند همدم بازی­های هیجانی با کودکان باشد. لالایی کودکان شما می­تواند گاهی دعاهایی باشد که در حافظه­تان دارید، مثلا دعای ماه رجب یا صلوات شعبانیه. می­توان به طور مرتب یا گاه به گاه، یک دعا یا قرایت قرآن را که با لحن خوش و کودک پسندی خوانده شده، در خانه پخش کرد، مثلا هر روز کمی پس از برخاستن از خواب، صوت دعای عهد را در خانه بگذارید. از بیداری­های مکرر شبانه که برنامه هرشب یک مادر است، به عنوان فرصتی برای ارتباط با خداوند بهره ببرید. حتی اگر توان انجام هیچ عملی را ندارید، پیش از بازگشت به خواب، با یک ذکر مختصر خداوند را یاد کنید، ذکری همچون «یا اله العاصین» و یا ذکر یونسیه.

 

یاد تو کوران می­کند!

مادری همراه با خود هزار و یک دغدغه و فکر رنگ به رنگ می­آورد. بسیاری از مادرها از کاهش تمرکز حواسشان بر روی موضوعاتی گله می­کنند که تا پیش از مادر شدن، بسیار در ذهنشان پررنگ و پابرجا بوده­اند. برای اینکه ورودی­های مختلف ذهنی، موجب نشود تا برنامه­ها و قرارهای عبادی­تان را فراموش کنید، از یادآورهایی برای خود استفاده کنید. کلمات کلیدی یادآوری کننده را روی یخچال، آینه یا تخته اتاقتان بنویسید و البته زود به زود آنها را تغییر دهید تا تکراری نشوند. خود را در موقعیت­هایی قرار دهید که عهدهای شخصی شما را به یادتان می­آورند، موقعیت­هایی مثل نماز جماعت در مسجد، جلسه درس اخلاق، حضور در امامزاده، گفتگو با یک دوست معنوی و اهل خدا و … . با همسرتان در صورت تمایل او، قرارهای کوچک دو نفره بگذارید، مثلا هر شب قرایت یک صفحه قرآن در جمع خانواده یا هر هفته حضور در دعای کمیل مسجد محله. تلاش کنید تا هر دو حافظ قرار کوچک­تان باشید. قرارهای جمعی با گروهی از دوستان نیز می­تواند موثر باشد. در جمع دوستانه­تان یک نفر را انتخاب کنید تا هر روز انجام یک عمل عبادی مشخص را برای مدتی مشخص، به دیگر اعضای گروه یادآوری کند.

 

کشف­های تازه

به دنبال اعمال معنوی و عبادات جدیدی باشید که شاید تا پیش از این، چندان در برنامه شما جایی نداشته­اند اما اکنون درمی­یابید که با مادری سازگاری خوبی دارند و می­توانند جای خود را در زندگی شما باز کنند. نمازجمعه از جمله این عبادات است و می­تواند تبدیل به برنامه­ای عبادی-سیاسی-تفریحی شود تا برای کودکان نیز دلپذیر باشد. نسخه مادرانه برخی از عبادات نیز، وجود دارد و با کمی جستجو یا خلاقیت می­توانید به آن­ها دست یابید. برای مثال، اعتکاف مادر و کودک یا اعتکاف خانوادگی، گزینه مناسبی برای مادرانی است که می­خواهند طعم شیرین مهمانی در خانه خدا و خلوت با صاحبخانه را با همراهی فرزندانشان بچشند. شما خود می­توانید بنیان­گذار یک هیئت مادر و کودک باشید و یا داوطلب شوید تا محیط مسجد محله­تان را برای حضور مادران در نماز جماعت مناسب سازید. شرکت در عبادات گروهی، نقطه اتکای خوبی برای همه افراد از جمله تازه مادرهاست.

 

بی عنایات خدا هیچیم هیچ

در مجموع آنچه منجر به حصول نتیجه می­شود، هدفمندی، احساس نیاز و تلاش برای فراهم کردن نظمی نسبی در جهت موفق شدن به انجام برنامه­های عبادی است. گاهی باید برای ایجاد احساس عطش به ارتباط با خداوند، تلاش کرد: با تفکر در مبدا و معاد و نعمات خداوند، با مطالعه کتب و آثاری که از رهگذر افزایش شناخت و آگاهی، احساس نیاز را در فرد بیدار می­کنند و … . در بسیاری مواقع، عامل افت معنوی افراد، نه کاهش فرصت­ها و کمبود وقت، بلکه کاهش انگیزه، گم کردن اهداف و غفلت­زدگی ناشی از غرق شدن در روزمرگی­های زندگی است. البته یکی از عوامل کاهش انگیزه، تسلط کسالت و بی­حوصلگی عمومی بر احوال مادر است. رفع کسالت، راه­های مختص به خود را دارد که از جمله آنها می­توان به جای دادن تفریحات سالم و کم دردسر در برنامه روزانه اشاره کرد. این یک توصیه دینی است که در کنار کار و عبادت، بخشی از زمان روزانه انسان باید به تفریح اختصاص پیدا کند. و نهایتا آنچه که اصل و مبنای همه راهکارهای گفته شده است، احساس فقر و عجز در خود و طلب خیر از خداوند است. هر بار که تصمیم تازه­ای برای به جا آوردن عبادات و اقدام برای رشد معنوی می­گیریم، عمیقا از خداوند بخواهیم که خود دستگیرمان باشد و ما را برای استقامت بر تصمیم­مان، یاری کند. توکل و توسل به ائمه معصومین، باید همواره معین ما در مسیرمان باشند.

مطلب پیشنهادی

زمانی برای شکستن قانونها

یکی از چالش­هایی که والدین در سفر با آن مواجه می­شوند، پایبندی به قوانینی است …

پربازديد ترين ها

مقلوبه

بایگانی‌ها

دسته‌ها

اطلاعات